Tesis – Aisling Rawle

İrlandalı yazar Aisling Rawle’ın ilk romanı Tesis, realite çağının insanı neye dönüştürdüğünü sorgulayan, tedirgin edici bir kitap. Savaşın ve çöküşün gölgesindeki yakın bir gelecekte, yirmi genç bir realite şov için çölün ortasındaki bir konağa kapatılıyor. Kameraların sürekli izlediği yarışmada kurallar ilk bakışta basit: Tesiste kalabilmek için her sabah karşı cinsten biriyle uyanmak gerekiyor, yoksa eleniyorsun. Yarışmacılar bir yandan temel ihtiyaçları, bir yandan lüks ödülleri kazanmak için mücadele ediyor.

Gösteri kültürü, gözetim ve tüketim üzerine alegorik bir anlatıma sahip roman, Açlık Oyunları’nı hatırlatan rahatsız edici bir yarışma düzeni içinde tüketim arzusunu ve performansla gerçeğin birbirine karıştığı bir dünyada insanın kendini nasıl nesneleştirdiğini tartışıyor.

Rawle, romanın fikrini pandemi kapanmaları sırasında Love Island izlerken, bu tür programlardaki cinsiyet ilişkilerini düşünerek geliştirmiş. Amacının, realite televizyonunun tanıdık öğelerini alıp onları çekici olmaktan çok ürkütücü bir hâle getirmek olduğunu söyleyen yazar, Sineklerin Tanrısı ve Hayvan Çiftliği‘ni de esin kaynakları arasında sayıyor.

2025 Goodreads Choice Awards’ta okur oylarıyla yılın bilimkurgu kitabıi seçilen Tesis, An Post Irish Book Awards’ta da kısa listeye kaldı. Birçok kitap kulübünün seçkisine giren roman, NPR’dan The New Yorker’a uzanan pek çok yayının yıl sonu “en iyiler” listesinde yer aldı.

Kitap Tanıtım Yazısı

“Eve dönmenin nasıl olacağını hayal etmeye çalıştım: bitmek bilmeyen savaş muhabbetleri, şehirlerde taktığımız maskeler; kasvetli, gri gökyüzü ve televizyon karşısında geçen geceler… Bir felaket olmasa da belki yaşanabilirmiş gibi davrandığımız bu kepazelikte ağır ama emin adımlarla kaynayacaktık da kaynayacaktık.”

Geleceğe dair herhangi bir ümidi kalmayan Lily, soluğu çok meşhur bir romantik realite yarışmasında alır. On kadın ve on erkek yarışmacı bir çölün ortasında, Tesis’te uyanır. Yarışmacılar çeşitli görevler tamamlayarak şampanya ve ruj gibi lüks ödüllerin yanı sıra mobilya, yemek ve kapı gibi hayatlarını idame ettirmeleri için gereken temel ihtiyaçları kazanmaya çalışacaktır.

Kameralar hayatlarını her açıdan yakalarken Lily sona kalıp yarışmayı kazanma hırsından vazgeçmez. Dünya anbean yok olurken, her şey anlamını yitirmişken niye vazgeçsin ki? Yarışmacılar arasındaki yakınlık arttıkça arzuyla çaresizlik ayırt edilemez hâle gelir. Görevler kızıştıkça yarışmayla hayatta kalma mücadelesi arasındaki çizgi bulanıklaşır.

Lily kazandığında istediği her şeye sahip olacak. Peki bunun için neleri göze alabilir?

Kaynak: Doki Kitap

Aisling Rawle Kimdir?

1998’de Batı İrlanda’nın Leitrim Kontluğu’nda dünyaya geldi. İlk romanı Tesis ile çoksatar listelerine girdi ve bilim kurgu kategorisinde Goodreads Okur Ödülü’nü kazandı. Eski kitabevi emekçisi Rawle güncel olarak Dublin’de ortaokul İngilizce ve müzik öğretmenliği yapıyor. Rawle “Tesis”i yazarken 2023/2024 dönemi öğrencileriyle tüketim kültürü ve geç kapitalizm üzerine yaptığı tartışmalardan çokça ilham aldı.

Yeni çıkan kitap tanıtımlarını incelemek için tıklayın.