2026 Premio Planeta’yı Takma Adla Katılan Isabel Allende Kazandı
Isabel Allende, 1982 tarihli ilk romanı Ruhlar Evi’nin devamı olan La hora antes del alba ile 1 milyon euroluk Premio Planeta’yı kazandı. Yarışmaya Luz Ventura takma adıyla, Los que faltan başlığını taşıyan bir dosyayla katılmıştı.
Mürsel Çavuş
Ödülün 75. sahibi 15 Ekim 2026 akşamı Barselona’da düzenlenen törende açıklandı. Törende Kral Felipe VI ve Kraliçe Letizia da bulundu. Planeta Grubu’nun verilerine göre bu yıl dünyanın dört bir yanından 1.424 dosya geldi; bu, ödülün tarihindeki en yüksek katılım. Birinciye 1 milyon euro, finaliste 200 bin euro veriliyor. Finalist, La añoranza adlı tarihsel romanıyla İspanyol yazar ve senarist Sergio Hernández Carrasco oldu.
Premio Planeta yalnızca yayımlanmamış dosyaları kabul ediyor ve yazarlara takma adla katılma seçeneği tanıyor. Allende de bu seçeneği kullandı.
Kazandığını öğrendiğinde söylediği ilk şey şu oldu: “Nobel kazanmak gibi.”
*La hora antes del alba* Neyi Anlatıyor?
Roman, Ruhlar Evi’nin karakterlerine geri dönüyor. Merkezinde Esteban Trueba ile Clara del Valle’nin torunu Alba var. Reuters’in aktardığına göre Alba, Pinochet diktatörlüğü sırasında hapsedilip işkence görmesinin ardından hamile olarak aile evine dönüyor ve toparlanmaya çalışıyor. Allende, kitabın Ruhlar Evi evrenini kapattığını söylüyor.
Devam romanını yazmaya onlarca yıl boyunca “Alba’ya ne oldu?” diye soran okurların ittiğini anlatıyor.
Allende, romanın arka planındaki siyasi iklimle bugünü de yan yana koydu: “Şimdi pek çok demokrasinin otoriterlik, aşırı milliyetçilik ve hatta faşizm tarafından tehdit edildiğini gördükçe, ülkemi terk etmeme yol açan korkuyu yeniden duyuyorum.”
Yazarın kendisi de 1973’te Augusto Pinochet’nin önderliğindeki askerî darbenin ardından sürgüne gitmek zorunda kalmıştı. Darbeyle devrilen Şili Cumhurbaşkanı Salvador Allende, babasının kuzeniydi ve Latin Amerika’nın demokratik seçimle göreve gelen ilk Marksist lideriydi.
Kitap Kasım 2026’da Planeta etiketiyle raflarda olacak.
Takma Ad Ne Kadar Gizli Kaldı?
Jürinin dosyayı tanıyıp tanımadığı tartışılıyor. Leeds Üniversitesi’nde İspanyol Çalışmaları kürsüsünün başkanı ve Büyük Britanya ve İrlanda Hispanistler Derneği’nin seçilmiş başkanı Prof. Duncan Wheeler, The Guardian’a şöyle dedi: “Jürinin bunun Isabel Allende olduğunu bilmemesine çok şaşırırdım.” Wheeler ödülün konumunu da hatırlattı: “Planeta ödülünün İspanyolca konuşulan dünyada en cömert ödüllerden biri olduğunu göz önünde bulundurmak gerekir, ama kesinlikle en prestijlisi değil.”
Takma ad meselesinin ödülde bir geçmişi var. 2021’de ödül, Carmen Mola takma adıyla gönderilen La bestia adlı gerilim romanına verildi. Carmen Mola yıllardır bir kadın yazarın adı olarak tanıtılıyordu; tören akşamı kürsüye üç erkek yazar çıktı: Jorge Díaz, Agustín Martínez ve Antonio Mercero.
Ödül, kazanan kitabın Planeta tarafından yayımlanması koşulunu taşıyor. 1952’de İspanyolca yazan yazarları desteklemek için José Manuel Lara Hernández tarafından kurulduğunda ödül 40 bin peseta idi.
44 Yıl Sonra Yayınevi Değişikliği
Bu koşulun bir sonucu da var: Allende, Ruhlar Evi’nden bu yana Penguin Random House bünyesindeki Plaza & Janés etiketiyle yayımlanıyordu. Yeni roman Planeta’dan çıkacak. Yani Planeta, 44 yıl sonra İspanyolca edebiyatın en çok okunan imzalarından birini rakibinden almış oldu.
Ödülün kazananları arasında Juan Marsé ve Manuel Vázquez Montalbán gibi isimler var; son yıllarda televizyon yüzlerine verilmesi ise eleştiriliyor. Planeta Grubu Başkanı José Creuheras, El País’e bu eleştiriyi şöyle yanıtladı: “Planeta Ödülü’nün eskiye göre daha fazla ya da daha az prestije sahip olduğunu söyleyecek konumda değilim. Kazananlarımız ve finalistlerimiz arasında çağdaş edebiyatın en büyük adları var. Ödülün erişimi, rakamlarla ölçüldüğünde kendini anlatıyor ve Planeta’yla ilgilenen insan sayısı artıyor.”
Isabel Allende Kimdir?
Allende, 2 Ağustos 1942’de Lima’da, diplomat bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi; çocukluğunun büyük bölümünü Şili’de geçirdi. İlk romanı Ruhlar Evi, 8 Ocak 1981’de Venezuela’da ölüm döşeğindeki dedesine yazmaya başladığı bir mektuptan doğdu. Birkaç İspanyol yayınevi dosyayı geri çevirdi; kitap 1982’de Barselona’da yayımlandığında çok satanlar listesine girdi.
Allende o günden beri her yeni kitabına 8 Ocak’ta başlıyor.
Kitapları 80 milyondan fazla sattı ve 40’tan fazla dile çevrildi. Aşktan ve Gölgeden (1984) ve City of the Beasts (2002) diğer bilinen eserleri arasında.
Yarışmaya katılma kararını ise yaşına bağladı: “Hiçbir yarışmaya katılmamıştım, çünkü sonuncu olma utancından kaçınmak istiyordum. Benim yaşımda kaybedecek çok az şey var.” Allende 84 yaşında.
Türkçede Isabel Allende
Allende’nin kitapları Türkçede Can Yayınları etiketiyle yayımlanıyor. Ruhlar Evi de aynı yayınevinde; Aşktan ve Gölgeden, Zorro, Cinayet Oyunu ve Günlerin Getirdiği gibi kitapları da Türkçede bulunabiliyor.
Yeni romanın Türkçe hakları için henüz bir açıklama yapılmadı.
Geçtiğimiz yıl Premio Planeta’yı Juan del Val kazanmıştı.
Kaynaklar
- The Guardian – Isabel Allende wins €1m Spanish literary prize under pseudonym
- Planeta de Libros – 9 curiosidades sobre el Premio Planeta
- Euronews – Isabel Allende gana el Premio Planeta 2026
- Crónica – El Premio Planeta bate récord de obras participantes
- Britannica – Isabel Allende
- Isabel Allende – The House of the Spirits
Alıntıların çevirisi Bookinton’a aittir.
Diğer haberleri okumak için tıklayın.
