2026 Booker Ödülü’nü The End of Everything adlı Romanıyla M. John Harrison Kazandı

Booker Ödülü 2026’nın kazananı İngiliz yazar M. John Harrison oldu. Harrison, 13. romanı The End of Everything ile 81 yaşında ödülün tarihindeki en yaşlı kazanan oldu. Jüri başkanı Mary Beard’a göre roman, “sizi alt üst eden, yüzünüzde buruk bir gülümseme bırakan ve konusuna rağmen insana bir parça umut veren bir kitap.”

Mürsel Çavuş

Booker Ödülü 2026’yı Kim Kazandı?

Kazanan, 9 Kasım akşamı Londra’daki Old Billingsgate’te yapılan törenle açıklandı. Harrison, 50.000 sterlinlik ödülü ve kupasını geçen yılın kazananı David Szalay’ın elinden aldı. Kısa listedeki öteki beş yazar 2.500’er sterlin alacak.

Jüriye klasik çağ tarihçisi Mary Beard başkanlık etti; şair Raymond Antrobus, müzisyen ve yazar Jarvis Cocker, eleştirmen Rebecca Liu ve romancı Patricia Lockwood da jürideydi. Jüri, 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arasında yayımlanan 163 roman arasından seçim yaptı.

Beard’ın anlattığına göre jüri, kısa listedeki altı romanı bütün bir gün tartıştı ve sonunda kararı oybirliğiyle verdi.

Harrison’ın zaferi iki açıdan tarihî. Birincisi yaş: Booker’ın tören öncesi derlemesine göre rekor, 2019’da ödülü 79 yaşında paylaşan Margaret Atwood’daydı. İkincisi tür: Booker Vakfı Genel Müdürü Gaby Wood’a göre bugüne kadar pek çok Booker yazarı bilim kurgudan bir şeyler ödünç aldı, ama Harrison bilim kurgu dünyasının içinden çıkıp ödülü kazanan ilk yazar.

The End of Everything Ne Anlatıyor?

Roman, birkaç on yıl sonrasının İngiltere’sinde, Kent kıyısında geçiyor. Adı tam olarak konamayan bir felaketin üzerinden yıllar geçmiş. Hükümet zar zor işliyor, denizler yeni yaratıklarla dolu ve romanın tanıtım metninin deyişiyle Avrupa “kaybolmuş.” Mary Beard’ın özetiyle felaketin adı “iGhetti” istilası; baştaki “i” harfi dijital bir şeye işaret ediyor ama emin olamıyorsunuz.

Phillip Tennent, denizin kıyıya attığı nesneleri toplayıp satarak geçinen bir kumsal toplayıcısı. Yanında demans hastası teyzesi Marnie var; çantasında tabanca taşıyan yaşlı bir kadın. Bir gün Phillip sudan elinde tutamayacağı bir şey çıkarıyor: bebek büyüklüğünde, sürekli değişen, jöle kıvamında bir varlık. Varlık hızla büyüyor, konuşmaya başlıyor ve kısa sürede ona bakanlara ne yapacaklarını söylemeye başlıyor.

Bu arada dünya bildiğimiz düzeninden çıkmış ama insanlar her şey yolundaymış gibi yaşamayı sürdürüyor: çocuk partileri veriliyor, sahil kafesinde sabah kahvesi içiliyor. Beard’ın deyişiyle bahçenize düşmüş bir uçak bile olabilir.

Jüriye göre romanın asıl iddiası şu: Kıyamet gelirse anlaşılmaz olacak ve eski kurallar artık işe yaramayacak. Beard bunu “bugünün siyasetinin, geleceğin merceğinden görünüşü” diye özetliyor. Jüri, romanı bir gerilim, bir gizem, bir hiciv, bir distopya, bir yol romanı ve bir gerçekçi roman olarak okumanın mümkün olduğunu söylüyor. Kısa, sinematik bölümlerle yazılmış roman, kulak misafiri olunmuş konuşma parçalarını da bir kolaj gibi kullanıyor.

Jüri ve Eleştirmenler Ne Dedi?

Gaby Wood, romanı garip bir kitaptan çok, “garip bir dünya hakkında gerçekçi bir kitap” olarak tanımlıyor. Jüri üyelerinden biri romanın Katherine Mansfield’a da J. G. Ballard’a da aynı ölçüde borçlu olduğunu söylemiş. Wood’a göre Marnie’nin demansı, romanın tamamını anlamak için bir çerçeve sunuyor: Felaket sonrası bu dünyada her şey birbirine karışmış.

Eleştirmenler de aynı fikirde. Financial Times’tan Catherine Taylor romanı “müthiş bir kitap: alacakaranlık gibi, gelişigüzel korkunç ve beklenmedik ölçüde şefkatli” diye tanımlıyor. The Telegraph’tan Simon Ings ise şöyle yazıyor: “Harrison diğer yazarların çoğundan daha tuhaf değil, sadece daha iyi.”

Jürinin okura vaadi ise mizah: Manzara kasvetli olsa da okurken kendilerini yüksek sesle gülerken bulduklarını söylüyorlar.

Roman Nasıl Doğdu?

Harrison’ın anlattığına göre romanın ilk kıvılcımı 2008 finans kriziydi. BBC Radio 4’e verdiği röportajda “toplumda açıklamanın çöküşü üzerine bir roman” yazmak istediğini, bunun için de bir felaketin iyi bir başlangıç noktası olduğunu söylüyor.

Mekânı ise sevdiği kıyı verdi: “Birleşik Krallık’ın doğu kıyısındaki sanat kasabaları romanın mekânını sağladı. O kıyıyı, Hastings’ten Thames’e, hatta Suffolk’a kadar seviyorum. Temaları ve hicvi de güncel olaylar verdi: Dünyaya dair bütün beklentilerimiz ve açıklamalarımız süregiden bir felakete dönüşürse, ama yine de bir hayat kurmamız gerekirse ne olur?”

Törenden önce yazarların romanlarının nasıl doğduğunu anlattığı yazılarından derlediğimiz haberimizde Harrison’ın bir başka itirafını da aktarmıştık: Klasik felaket romanlarında tehlike anlaşılır ve sonunda yenilir; o ise bitmeyen ve ne olduğu kavranamayan bir felaket yazmak istemişti. Altı yazarın hikâyesi için 2026 Booker Ödülü Bu Akşam Sahibini Buluyor: Altı Romanın Doğduğu Altı An yazımıza bakabilirsiniz.

M. John Harrison Kimdir?

Harrison, türlerin sınırlarını tanımayan bir İngiliz yazar ve eleştirmen. Olivia Laing, Robert Macfarlane ve Neil Gaiman gibi yazarlar onu yaşayan en parlak düzyazı ustalarından biri olarak anıyor. Yazarlık kariyeri 60 yıla yayılıyor: İlk öyküsünü 1965’te sattı, 1969’da İngiliz bilim kurgu dergisi New Worlds’ün kadrosuna katıldı ve 1978’e kadar derginin kitap sayfalarını yönetti.

Ödül listesi türler kadar çeşitli. Kaya tırmanışı dünyasını anlatan Climbers 1989’da dağcılık edebiyatının Boardman Tasker Ödülü’nü, Nova Swing 2007’de bilim kurgunun Arthur C. Clarke Ödülü’nü, The Sunken Land Begins to Rise Again 2020’de yenilikçi kurgu ödülü Goldsmiths’i kazandı.

Kariyerinin daha az bilinen köşeleri de var. Harrison, konuşan kediler üzerine dört fantastik romanı ortak yazdı, efsanevi bir İngiliz kaya tırmanıcısı adına hayalet yazarlık yaptı. 2022’de Booker jürisinde oturdu; dört yıl sonra ödülü kendisi aldı. The End of Everything, onun Booker’a ilk adaylığı.

Bir Dolap Dolusu Pulp Roman

Harrison’ın okurluk hikâyesi, yazarlığını da açıklıyor. Booker’a verdiği söyleşide çocukluk evindeki bir dolabı anlatıyor: Üst kattaki büyük dolap, otuz yıllık tozlu cep kitaplarıyla doluydu ve içine girip kitapların arasına oturabiliyordu. Kahramanları oradaydı; polisiyeler, gerilimler, bilim kurgular. Kendi deyişiyle “hepsi ucuz, hepsi çerçöp” ama “gerçek bir eğitim.” Annesi o kitapları sahiplenmezmiş, kimin okuma geçmişi olduğunu da hiç öğrenememiş.

13 yaşında okulda eline W. H. Davies’in Autobiography of a Super-Tramp’i verildi: tren raylarında yolculuk, açlık, hava, macera. Bu kitap onu yıllar sürecek bir kaya tırmanışı tutkusuna, o tutku da Climbers’a götürdü. Kitabı on yıl boyunca her yıl en az bir kez okuduğunu, sonra birden ondan soğuduğunu anlatıyor: “Saplantılı kitaplar eski sevgililere benzer. Bir iki yıl sonra karşılaşırsınız ve onlarda ne bulduğunuzu merak edersiniz.”

Bugün de bir defterle çalışıyor: küçük, siyah, kareli Moleskine defterler ve kırmızı ile siyah Muji kalemler. Notlar bilgisayara aktarılırken zaten kurguya dönüşmeye başlıyor.

M. John Harrison Türkçede Var mı?

Harrison’ın kitaplarının Türkçe baskısına aramalarımızda rastlamadık; The End of Everything de henüz Türkçe yayımlanmadı. Roman İngiltere’de bağımsız yayınevi Profile Books’un markası Serpent’s Tail’den çıktı; bu, yayınevinin beşinci Booker adaylığı ve ilk zaferi.

Sık Sorulan Sorular

Booker Ödülü 2026’yı kim kazandı?

İngiliz yazar M. John Harrison, The End of Everything adlı romanıyla.

Booker Ödülü’nün para ödülü ne kadar?

Kazanan 50.000 sterlin ve bir kupa alıyor; kısa listedeki diğer yazarlara 2.500’er sterlin veriliyor.

2026 Booker kısa listesinde kimler vardı?

Marlon James, Luke Kennard, Rebecca Perry, Elizabeth Strout ve Douglas Stuart. Kısa listenin ayrıntıları 2026 Booker Ödülü Kısa Listesi Açıklandı haberimizde.

Booker’ı en ileri yaşta kim kazandı?

81 yaşındaki M. John Harrison. Önceki rekor, 2019’da ödülü 79 yaşında paylaşan Margaret Atwood’daydı.

Geçen yıl Booker’ı kim kazanmıştı?

Macar-İngiliz yazar David Szalay, Flesh adlı romanıyla.

Kaynaklar

• The Booker Prizes – The Booker Prize 2026
• The Booker Prizes – Everything you need to know about The End of Everything
• The Booker Prizes – M. John Harrison interview
• The Booker Prizes – The End of Everything
• The Booker Prizes – Everything you need to know about the Booker Prize 2026 shortlist
• The Bookseller – The Booker Prize 2026 goes to M John Harrison in ‘historic win’
• The Guardian – Narrative threads: How to write a Booker-shortlisted novel
• Serpent’s Tail – The End of Everything

Alıntıların çevirisi Bookinton’a aittir.

Diğer haberleri okumak için tıklayın.