Ayşe’nin Bulut Projesi – Behiç Ak

Havalar bi’ tuhaflaştı değil mi? “Bu mevsimde çoktan kısa yazlıklara geçmiş olurduk.”, “Sabah güneş oluyor sonra birden yağmur bastırıyor, yaz gelemedi bir türlü.”, “Bu nasıl haziran?”  Bu “İKLİM KRİZİ!” diye bağıran bir haziran. Bana bir şeyler oluyor, dengemi kaybettim, fazla ısınıyorum; diyen bir dünyanın haziranı. Peki mevsimlerin kayan dengesine hayret etmenin yanı sıra yapılabilecek bir şey var mı?

Olmaz mı? Mesela, Günışığı Kitaplığı, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Yayıncılar Sözleşmesi’ni imzalayan ilk yayınevi oldu. Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Yayıncılar Birliği’nin iş birliğiyle hazırlanan bu sözleşmenin İKLİM EYLEMİ maddesini gerçekleştirmek için yeni kitaplardan ilkini raflara gönderdi. İşte karşımızda, Ayşe’nin Bulut Projesi.

Ayşe’nin Bulut Projesi

Her şey şehirdeki yağmurun azalması ile başlıyor. Öyle ki ağaçların dalları kuruyup çıt diye kırılıyor, toprak susuzluktan çatlıyor, musluklardan bir damla bile su gelmiyor. Şehrimizin su sorunu var, diye anlatıyor Ayşe’ye annesi. Çocukların sorunlar karşısındaki yaratıcılığını hepimiz biliyoruz, değil mi? Ayşe de hemen bu işi çözmek için yollar aramaya başlıyor: Dev bir yağmur bulutu projesi! Ya da bir yağmur bulutu fabrikası? Evet evet, fabrika en iyisi. Sizce de öyle mi?

Çocuklara çevre bilincini, ekosistemin işleyişini ve çok daha fazlasını eğlenceli bir dille anlatan bu kitapta Ayşe ve kedisi bir bulutun üstüne atlayıp keşiflerle dolu bir yolculuğa çıkıyor. “Yağmur bulutu fabrikası yapsak?” diye soruyor Ayşe. Bize fabrika değil, ağaç lazım; diye anlatıyor Minik Bulut. Dünyanın gitgide ısındığını da anlatıyor. “E ısınması iyi bir şey değil mi?” diye soruyor Ayşe ve daha nice sorularla devam ediyor. Minik Bulut onu hem gezdiriyor hem sorularına yanıtlar sıralıyor.

Sayfalarda rengârenk Behiç Ak çizimlerine fen bilgisi derslerinden hatırlayacağımız su döngüsü şemaları eşlik ediyor. Yine Behiç Ak kalemiyle elbette. Su uzmanı Dr. Akgün İlhan’ın danışmanlığı ile hazırlanan Ayşe’nin Bulut Projesi sayesinde çocuklar geleceği tehdit eden iklim krizi hakkında sağlam bir bilinç kazanacağa benziyor.

Hikâye sadece su krizini değil; erozyon, hava kirliliği, çarpık kentleşme gibi zamanında ortaokul ders kitaplarında birer sayfada özetlenen ve bugünün kritik sorunu hâline gelen krizlerden de bahsediyor. Bir taşla üç beş kuş.

Dünyanın kimyasına dair “atmosferi, havamızı ve suyumuzu neden korumalıyız?” konularına değinen akıcı, eğlenceli ve öğretici bir hikâye. Günışığı Kitaplığı, bu proje için bir tebriği hak ediyor bence.

İklim krizi mi? O da ne?

Kitaptaki fabrikadan tüten dumanlar ve arabaların egzozunun göründüğü sahnelerde şöyle bir durup baktım. Otuz yıl önce de benzer resimlere bakıp aynı şeyleri madde madde sıralamıyor muyduk yahu? Hiçbir şey değişmedi mi yani?

Değişmez olur mu! Fabrikaların sayıları arttı, şehirlerdeki dağınık yerleşmelere aynen devam ve elbette ağaçlarla yeşillik alanlar azaldıkça azaldı. Şimdi Sahra Çölü üzerine güneş panelleri koyalım da enerji üretelim diyoruz; Dünya’da hayat bitmeden hemen önce topyekûn Mars’a taşınacağımızı zannediyoruz. Artık ortaokul çağında değiliz ve o kitaplarda birkaç paragraf ile özetlenen sorunların her biri bugün büyüyüp genişleyip “acil eylem planı” yapılması gereken krizler hâline geldiler.

İklim krizine karşı öneriler otuz yıldır değişmediyse belki artık onları uygulamadan dünyayı daha yaşanır hâle getiremeyeceğimizi kabul etmemiz gerekiyordur. Ne dersiniz yetişkinler? Çocuklarımız çevreye duyarlı olsun diye bu kitapları almakla kalmayalım, onlarla oturup okuyalım; derim. Hatta okumakla kalmayıp tekrarlayalım, uygulayalım. İklim krizi konusunda kim harekete geçiyorsa destekleyelim, duyuralım. Belli ki başka türlü geleceğimiz güvende olmayacak.

Hem de çocuklarla bir sohbet konusu daha kazanmış oluruz. Fena mı? Bakalım onlar ne çılgın projelerle gelecekler? Şimdiden meraklandım.

Bu hikâye geleceğimize, dünyanın fazlasıyla sıcak değil ama aydınlık olduğu; mevsimlerin dengesine kavuştuğu, canlıların özgürce yaşayacağı günlere.

İyi okumalar herkese.

Siz bu kitabı okudunuz mu? En çok dikkatinizi çeken mesaj neydi? Yorumlarda paylaşır mısınız?

Diğer okul öncesi kitap incelemelerini okumak için tıklayın.

Behiç Ak hakkında daha fazla bilgi edinmek için yazar dosyasını okuyabilirsiniz.