2026 Alman Kitap Ödülü’nü Die Lücken adlı Romanıyla Shida Bazyar Kazandı
Shida Bazyar, jürinin “kayıtsızlığa karşı bir roman” olarak nitelediği Die Lücken (Boşluklar) ile 2026 Alman Kitap Ödülü’nü (Deutscher Buchpreis) kazandı. Türk okurun Geceleri Sessizdir Tahran romanıyla tanıdığı Bazyar, 205 kitap arasından ödüle layık görüldü.
Mürsel Çavuş
Deutscher Buchpreis Ödülü, 5 Ekim akşamı Frankfurt Belediye Sarayı’nın (Römer) Kaisersaal salonunda düzenlenen törenle sahibini buldu. Almanca yazılmış “yılın romanını” seçen ödülü, Alman Yayıncılar ve Kitapçılar Birliği’nin vakfı veriyor. Bazyar 25.000 Euro alırken öteki beş finalist Franziska Gänsler, Valeria Gordeev, Elias Hirschl, Peggy Mädler ve Dana Vowinckel 2.500’er Euro ödüle layık görüldü.
Yedi kişilik jürinin sözcüsü Berliner Zeitung’un edebiyat sorumlusu Cornelia Geißler’di. Jüri, Ekim 2025 ile Eylül 2026 arasında yayımlanan 205 romanı okudu; önce 20 kitaplık uzun listeyi, ardından altı kitaplık kısa listeyi çıkardı (2026 Alman Kitap Ödülü Kısa Listesi Açıklandı).
Die Lücken Neyi Anlatıyor?
Kiepenheuer & Witsch’ten çıkan roman, Hunsrück bölgesinde hayalî bir köyde, Heimesbach’ta geçiyor. Köyün yaklaşık yüz yılı, orada yaşayanların gözünden anlatılıyor: her şeyini kaybeden Yahudi aileler, Nazi döneminde çıkar sağlayıp sonra kendini masum bir “yol arkadaşı” olarak yeniden kuran komşular ve on yıllar sonra İran’dan kaçıp köye sığınan Sharifi ve Karimpour aileleri… Jürinin kısa liste notuna göre romanda Almanya’ya sığınan Kürtlerin hikâyesi de yer alıyor.
Anlatıcılardan biri öbür dünyadan konuşan bir kadın. Jüri gerekçesinde bu tercihi öne çıkarıyor: ölü bir anlatıcının bakışı ve kaleydoskop gibi parçalı yapı, metnin zamanlar arasında atlamasını sağlıyor. Kurmaca figürlerin yanında tarihî kişilerin de söz aldığını not eden jüri, kitabın sorusunu tek cümlede özetliyor: Heimesbach’ta yurt tutmak mümkün mü?
Jüriye göre romanın asıl konusu komşular. Bir zamanlar Yahudi komşularının sokaklardan kayboluşunu seyredenler de, bugün göçmen geçmişi olan insanların kendini evinde hissedip hissetmeyeceğine karar verenler de onlar.
Yazar için Hunsrück yabancı bir coğrafya değil. Bazyar, 1988’de bölgenin kasabalarından Hermeskeil’de doğdu.
Shida Bazyar Kimdir?
İran kökenli Bazyar, Hildesheim’da yaratıcı yazarlık okudu ve Berlin’e yerleşti. 2016’da yayımlanan ilk romanı Nachts ist es leise in Teheran, 1979 devriminden 2009’a uzanan bir aile hikâyesini dört aile üyesinin sesinden anlatıyordu ve yazara aynı yıl Ulla Hahn Ödülü’nü getirdi. Romanın İngilizce çevirisi bu yıl Uluslararası Booker Ödülü kısa listesine girmişti (Uluslararası Booker Ödülü 2026 Kısa Listesi Açıklandı).
İkinci romanı Drei Kameradinnen (2021), ırkçı nefret ve sağ terörün gölgesinde yaşayan üç kadın arkadaşı anlatıyordu. Kitap 2021’de Alman Kitap Ödülü uzun listesine girmiş, kısa listeye kalamamıştı. Beş yıl sonra aynı ödül, aynı yayınevinden çıkan üçüncü romanla geldi.
Türkçede Shida Bazyar
Geceleri Sessizdir Tahran Türkçede Kasım 2016’da Hep Kitap etiketiyle yayımlandı. Yazar 2017 baharında Bursa’da, Nilüfer Belediyesi kütüphanelerinin “Edebî Kazılar” söyleşilerinde okurlarla da buluştu. Roman Gül Gürtunca çevirisiyle İthaki Yayınlarından bu yıl yeniden basıldı.
Drei Kameradinnen ve Die Lücken ise henüz Türkçede yayımlanmadı ancak yazarın telif hakları İthaki Yayınlarında…
Geçtiğimiz yıl ödülü Die Holländerinnen adlı romanıyla İsviçreli yazar Dorothee Elmiger kazanmıştı.
Kaynaklar
- Deutscher Buchpreis – Shida Bazyar erhält den Deutschen Buchpreis 2026 für „Die Lücken“ (basın bülteni)
- Deutscher Buchpreis – Die nominierten Titel für den Deutschen Buchpreis 2026
- Deutscher Buchpreis – Archiv 2021
- Edebiyat Haber – Shida Bazyar’dan ödüllü roman: “Geceleri Sessizdir Tahran”
- Edebiyat Haber – “Geceleri Sessizdir Tahran”ın yazarı Shida Bazyar 11 Nisan’da Nilüfer’de
- Frankfurter Buchmesse – Frankfurter Buchmesse 2026
Alıntıların çevirisi Bookinton’a aittir.
Diğer haberleri okumak için tıklayın.
