El Feneri – Susan Choi

Türkçeye Selnur Güneş’in çevirisiyle kazandırılan El Feneri, aile tarihinin dünya tarihiyle kesiştiği noktalarda hafızanın neyi sakladığını, neyi değiştirdiğini ve bir kaybın kuşaklar boyunca nasıl yankılanabildiğini izliyor.

Bir yaz gecesi, on yaşındaki Louisa babasıyla birlikte Japonya’da deniz kıyısında yürüyüşe çıkar. Saatler sonra Louisa kumsalda sırılsıklam ve ölümün eşiğinde bulunur. Yüzme bilmeyen babası Serk ise ortadan kaybolmuştur. O geceden geriye Louisa’nın parçalanmış anıları, cevaplanmamış sorular ve ailenin hayatını yıllar boyunca belirleyecek büyük bir boşluk kalır.

Yıllar geçtikçe Louisa’nın babasının kayboluşuna dair hatırladıkları daha da belirsizleşir. Ancak Serk’e ne olduğunu anlamak, yalnızca o geceyi yeniden kurmakla mümkün değildir. Hikâye, Serk’in Koreli bir ailenin çocuğu olarak Japonya’da geçen gençliğine, savaş sonrasında ailesinin Kuzey Kore’ye göç etmesine, Amerika’ya uzanan yaşamına, Anne’in kendi ailesinden ve geçmişinden uzaklaşmasına ve yıllar sonra hayatlarına yeniden giren Tobias’a doğru genişler. Böylece tek bir gecenin gizemi, kuşaklar boyunca saklanan sırların ve yarım kalmış hikâyelerin izine dönüşür.

Susan Choi, El Feneri’nde bir ailenin geçmişini 20. yüzyılın büyük tarihsel kırılmalarıyla yan yana getiriyor. Japonya ile Kore arasındaki tarihsel gerilimler, savaş sonrası bölünme, göç, vatandaşlık ve aidiyet meseleleri karakterlerin hayatlarının arka planında kalmıyor ve onların kim olduklarını, birbirleriyle kurdukları ilişkileri ve gelecek kuşaklara aktardıkları sessizlikleri de biçimlendiriyor. Roman Japonya’dan Amerika’ya, Avrupa’dan Kore Yarımadası’na uzanırken kişisel olan ile politik olan sürekli birbirine temas ediyor.

Bu geniş tarihsel çerçevenin merkezinde ise Louisa ile annesi Anne arasındaki ilişki var. Serk’in kayboluşunun ardından ikisi de aynı kayıpla yaşamaya çalışıyor fakat yas onları yalnızca birbirine yaklaştırmıyor; zaman zaman birbirlerinden uzaklaştırıyor da. Louisa büyüdükçe babasına, ailesine ve kendi geçmişine dair bildiklerinin ne kadarının gerçek, ne kadarının başkalarının anlattıkları ya da kendi hafızasının yarattığı boşluklardan oluştuğunu sorgulamaya başlıyor. El Feneri böylece kayıp bir adamın başına ne geldiği sorusunun ötesine geçerek, geçmişi tam olarak bilmeden kim olduğumuzu nasıl kurduğumuzu araştıran bir aile romanına dönüşüyor.

Anlatı farklı dönemler ve karakterler arasında ilerleyip defalarca o geceye geri dönerken hafıza, kimlik, aidiyet, aile bağları ve suskunluk romanın temel hatlarını oluşturuyor. Choi’nin el feneri imgesi de bu yapının merkezinde duruyor: geçmiş bütünüyle aydınlanmıyor; kimi anlar görünür hâle gelirken bazıları karanlıkta kalmaya devam ediyor. Okur da Louisa gibi, yıllar ve kıtalar boyunca dağılmış parçaları bir araya getirerek ailenin hikâyesini anlamaya çalışıyor.

Trust Exercise ve 2019 National Book Award’u kazanan, American Woman ile Pulitzer Ödülü ve A Person of Interest ile PEN/Faulkner Ödülü finalisti olan Susan Choi’nin altıncı romanı Flashlight, 2025 Booker Ödülü kısa listesine ve 2026 Women’s Prize for Fiction kısa listesine seçildi.

Susan Choi Kimdir?

Susan Choi, Güney Koreli bir baba ile Yahudi kökenli Amerikalı bir annenin çocuğu olarak South Bend, Indiana’da doğdu; Indiana ve Houston’da büyüdü. Yale Üniversitesi’nde edebiyat, Cornell Üniversitesi’nde yaratıcı yazarlık eğitimi aldı ve bir süre The New Yorker’da fact-checker olarak çalıştı.

İlk romanı The Foreign Student ile Asian American Literary Award’u kazanan Choi, American Woman ile 2004 Pulitzer Ödülü finalisti oldu. A Person of Interest PEN/Faulkner Ödülü finalistleri arasına girerken, 2019 tarihli Trust Exercise ona National Book Award for Fiction’ı kazandırdı. Kurmaca dışı yazıları Vogue, Tin House, Allure ve The New York Times gibi yayınlarda yer aldı.

El Feneri

Flashlight — Susan Choi’s rich generational saga

With ‘Flashlight,’ Susan Choi gets even more ambitious