Geriye Kalan Kadın – Rene Karabash

Geriye Kalan Kadın, okuru Arnavutluk’un “Lanetli Dağlar”ında, yüzyıllardır Kanun adı verilen sert geleneklerin hüküm sürdüğü kapalı bir dünyaya götürüyor. Burada kadınların hayatı daha doğdukları anda belirleniyor: sessizlik, itaat ve görünmezlik. Bekja ise bu yazgıyı kabul etmiyor.

Zorla evlendirilmekten kaçmak için “ostaynitsa” olmayı seçiyor; yani kadın kimliğinden vazgeçip erkek olarak yaşamayı. Bu seçim ona hareket özgürlüğü, söz hakkı ve hayatta kalma imkânı sunarken aynı anda çok ağır bir bedel de yüklüyor. Bekja artık Matija’dır. Kendi adı, bedeni, geçmişi ve arzuları geride kalmıştır. Erkek olarak yaşamak zorunda olduğu bu yeni hayat, yalnızca toplumsal bir dönüşüm değil, aynı zamanda derin bir iç parçalanma anlamına gelir.

Geriye Kalan Kadın, yıllar sonra bir gazeteciye anlatılan hikâyeler aracılığıyla ilerliyor. Parçalanmış zamanlar, suskunluklar, eksik bırakılmış cümleler ve bastırılmış anılar iç içe geçerken Bekja’nın seçiminin yalnızca kendi hayatını değil, ailesini ve en çok sevdiği insanı da geri dönülmez biçimde değiştirdiği ortaya çıkıyor. Geçmişin üzeri açıldıkça roman, yalnızca bireysel bir dönüşüm hikâyesi olmaktan çıkıp patriyarkanın şiddeti, aidiyet duygusu ve insanın kendi varoluşunu belirleme hakkı üzerine güçlü bir anlatıya dönüşüyor.

Roman boyunca gelenek ile özgürlük, kalmak ile gitmek, beden ile kimlik arasındaki çatışma yalnızca Bekja’nın değil, modern dünyanın da temel meselelerinden biri hâline geliyor.

Geriye Kalan Kadın, toplumsal cinsiyetin, kimliğin ve özgürlüğün sınırlarını sorgulayan, hem kadim hem de son derece güncel bir roman. Rene Karabash, yoğun ve çarpıcı anlatımıyla okuru kolay kolay çıkılamayan karanlık bir dünyanın içine çekiyor.

Rene Karabash Kimdir?

Gerçek adı Irena Ivanova olan Rene Karabash, 1989’da Bulgaristan’da doğdu. Yazar, senarist, oyun yazarı ve oyuncu olarak çalışan Karabash, özellikle Godless filmindeki performansıyla Locarno Film Festivali’nde Gümüş Leopar dahil birçok “En İyi Kadın Oyuncu” ödülü kazandı.

Fransızca ve İngilizce uygulamalı dilbilim eğitimi aldıktan sonra edebiyat ve sinema alanlarında çalışmalarını sürdürdü. Şiir, roman ve mektup biçiminde kurgu eserler yayımlayan Karabash, Bulgaristan’da yaratıcı yazarlık üzerine çalışan “The Rabbit Hole” adlı akademinin de kurucuları arasında yer alıyor.

İlk romanı Geriye Kalan Kadın (Ostaynitsa), yayımlandığında Elias Canetti Edebiyat Ödülü’nü kazandı ve ülkedeki birçok önemli edebiyat ödülüne aday gösterildi. Romanın Fransızca çevirisi Fransız PEN Çeviri Ödülü’ne, İngilizce çevirisinden yapılan bölüm ise Gulf Coast Çeviri Ödülü’ne layık görüldü. Eser, 2026 Uluslararası Booker Ödülü kısa listesine seçildi ve birçok dile çevrildi. Karabash, romanı yazmadan önce iki yıl boyunca araştırma yaptığını, özellikle patriyarkal toplumun yarattığı şiddeti anlatmak istediğini belirtiyor.

Geriye Kalan Kadın

She Who Remains