Dikey Devinim – Can Xue

Son birkaç yıldır edebiyat çevresi tarafından Nobel Edebiyat Ödülü için favoriler arasında gösterilen Can Xue dilimize  on iki öyküsünden oluşan Dikey Devinim ile nihayet çevrildi. Deneysel edebiyatın temsilcilerinden sayılan yazar ayrıca 2019 ve 2021 yıllarında Uluslararası Booker Ödülleri’nde uzun listeye girmişti.

Arka Kapaktan

Çağdaş Çin edebiyatının en dikkat çekici ve yenilikçi isimlerinden Can Xue, Dikey Devinim’le ilk kez Türkçede. Rüya gibi atmosferlerde, gerçekle hayalin birbirine karıştığı, gündelik hayatın içinden olmasına karşın içinde bir nebze tuhaflık barındıran bu öykülerde yazarın doğayla kurduğu bağ da önemli bir yer tutuyor. Her yıl Nobel Edebiyat Ödülü için en güçlü adaylar arasında gösterilen Xue’nin öyküleri, zamanı, mekânı ve “normal”i bükebiliyor. Canlı yahut cansız her tür varlık bir Can Xue öyküsünün kahramanı olabilir.
Onun öykü evreninde herkesin ve her şeyin anlatılacak bir hikâyesi var.

Uyurgezer sahibinin uyurken gelen ziyaretçisinden endişe duyan bir kedi, yerin altında büyüyen güller yetiştiren bir çift, toprağın altında dikey ilerlemeye karar veren bir termit, amcasının havada süzülen evine ziyarete giden bir çocuk… Can Xue, yeraltından gökyüzüne her yerde hayranlık uyandırıcı bir hikâye anlatabiliyor.

Can Xue kimdir?

Gerçek adı Deng Xiaohua olan Can Xue, 1953 yılında Çin’de doğdu. Hayatı eserlerini de belirleyen bazı zorluklarla geçti. Ebeveynleri, o dönemdeki birçok entelektüel gibi, 1957 Anti-Sağcı Kampanyası’nda  Komünist Parti üyesi olmalarına rağmen sğcı olarak fişlendiler . Babası, gazetede anti-Komünist Parti grubunu yönettiği iddiasıyla  iki yıl boyunca kırsalda gönderildi.

Can Xue’nin soyut tarzı ve alışılmadık anlatı biçimi 1990’larda eleştirmenlerin büyük ilgisini çekti. Hikayelerindeki birçok anlatım , Çin Halk Cumhuriyeti’nin erken dönemindeki Kültür Devrimi, Sağcı Karşıtı Hareket ve diğer çalkantılı siyasi hareketlerle bağlantılıdır. Yazar  her hikayeyi kendisinin konu olduğu bir yaşam deneyi gibi ele aldığını söyler.”Çok derin katmanlarla,” der “tüm eserlerim otobiyografikdir.”  Hikayelerinde anlam bulmakta zorlananlar için Can Xue şöyle diyor: “Bir okuyucu bu kitabın okunamaz olduğunu hissediyorsa, o benim okuyucularımdan biri olmadığı oldukça açık.” Bugüne kadar bir çok edebiyat ödülü alan yazar son zamanların en güçlü  Nobel Edebiyat ödülü adayı olarak anılmaya devam ediyor.

Yeni çıkan kitap tanıtımlarını incelemek için tıklayın.