Barbara Comyns’in , Grimm Kardeşler’in karanlık masallarından birini modern İngiltere’ye taşıyarak oluşturduğu Ardıç Ağacı Fatma Büşra Çalış çevirisiyle okuyucuyla buluştu. Yazar bu hikâyeyi cinayet, suçluluk, annelik ve yeniden doğuş motiflerini kullanarak tekinsiz bir romana dönüştürüyor.

Barbara Comyns’i , The Independent’ın “daha önce duymadığınız en iyi İngiliz romancı” diye nitelemesi boşuna değil. Yazarın garip ve büyüleyici ilk cümleleriyle, romanın başında okuyucuyu içine çektiği kitapları uzun süre hak ettiği değeri görememiş. Bunun en önemli nedenleri yazarın belli bir edebiyat çevresine dahil olmaması, kitaplarının kategorize edilememesi ve ölümünün ardından kendisini hakkıyla temsil edecek birilerinin olmaması.

Yayımlanan on bir romanından dokuzuncusu olan Ardıç Ağacı, Grimm Kardeşler’in aynı adlı hikâyesinin yeniden yazımı. Bu hikâye çocuklar için gibi görünmekle birlikte aslında çocuklara anlatılamayacak kadar travmatik. Masalın aslında,  üvey anne, üvey oğlunu öldürüyor ama sonra çocuk tekrar dünyaya dönerek aileye katılıyor. Comyns’in tekrar yorumladığı masalı ise aksine oldukça korkutucu.

Romanın anlatıcısı olan Bella, 1970’lerin sonlarında Londra’da yaşayan genç, tek başına bir annedir. Geçirdiği bir araba kazasından kalan, yüzündeki yara iziyle ve tek gecelik bir ilişkiden doğan kızı Marlinchen ile yaşam mücadelesi vermektedir. Bella’nın hayatı, bir antikacıda iş bulması ve Bernard ve Gertrude Forbes adındaki varlıklı ve kültürlü bir çiftle tanışmasıyla değişir.

Eleştirmenlerin de dediği gibi, Barbara Comyns’in edebiyatındaki kara mizah, trajik, tekinsiz veya dehşet verici durumların kasvetli bir melodram yerine şaşırtıcı bir soğukkanlılıkla, gündeliklik ve yapmacıksız bir ironiyle anlatılmasından besleniyor. Bella Winter, kitapta Richmond istasyonundan çıkıp yolda yürürken, karlar içinde durup elma soyan ve kazara parmağını keserek karlar üzerine kan damlatan güzel bir kadını gözlemler. Bu sahne, Grimm Kardeşler’in masalındaki kanlı bir kehanet motifine dayanmasına rağmen, Bella bunu sanki yolda yürürken karşılaştığı gündelik bir ayrıntıymış gibi son derece rahat, sohbet havasında ve olağan bir dille aktarır.

Ardıç Ağacı, Grimm Kardeşler’in yüzyıllar önce anlattığı hikâyeyi yeniden anlatmakla kalmıyor. Ayrıca masalın içindeki kötülük, suçluluk ve masumiyet kavramlarını da yeniden sorguluyor. Belki de Barbara Comyns’in bugün yeniden keşfedilmesinin nedeni tam olarak da bu: Zamanında hiçbir edebî kategoriye tam olarak sığmayan yazar, bugün de okurunu tanıdık hikâyelere başka bir gözle bakmaya zorluyor.

Barbara Comyns kimdir?

İngiliz yazar ve ressamdır. Warwickshire’da doğan Comyns, çocukluğunu ailesinin kır evinde geçirdi. Sanat eğitimi aldıktan sonra bir süre ressamlık ve illüstratörlük yaptı; geçimini sağlamak için farklı işlerde çalıştı. İlk romanı Sisters by a River 1947’de yayımlandığında kırk yaşındaydı. On bir romanlık edebiyat kariyeri boyunca gerçeklikle tekinsizliği, kara mizahla trajediyi iç içe geçiren kendine özgü bir anlatı geliştirdi. Eserleri uzun yıllar edebiyat dünyasının kıyısında kaldı; özellikle 2010’lu yıllarda kitaplarının yeniden yayımlanmasıyla birlikte Comyns’in edebî değeri yeniden keşfedilmeye başladı. 1992’de İngiltere’de hayatını kaybetti.

Independent ,Why Barbara Comyns is the best English novelist you’ve never heard of

Lareviewofbooks, The Improbable and Impervious in Barbara Comyns’s “The Juniper Tree”

Yeni çıkan kitap tanıtımlarını incelemek için tıklayın.