Larva Avcısı – Amir Tag Elsir

Trajikomik bir kaza sonucu bacağını kaybederek emekliye ayrılan gizli polis teşkilatı ajanı Abdullah Harfaş -takma ismiyle Farfar- yeniden saygınlık kazanabilmek adına yazarlığa heves ediyor ve bu macera Sudanlı edebiyatçı Amir Tag Elsir’in kalemiyle ilham dolu bir romana dönüşüyor. 2011 Uluslararası Arap Roman Ödülü kısa listesine kalan, birçok dile çevrilen ve Bilgi Yayınevi tarafından Türk okurun beğenisine sunulan Larva Avcısı, üstün mizah seviyesi ve baskıcı rejimlere karşı sunduğu siyasi eleştiriyle büyük bir alkışı hak ediyor.

Suçlu değil yazar peşinde

Hangimizin aklından geçmemiştir ki roman yazmak. Belki çocukluğumuzdan beri, hiç yoksa okul yoluyla haşır neşir olduğumuz kâğıt kalemin bu kadar ulaşılabilir olmasıdır bize bu “cüreti” veren. Klasik repliğimizdir; “Anlatsak roman olur!” Hayatında hiç roman okumamış biri bile düşünür kimi zaman bunu. Abdullah Harfaş Farfar gibi… Bir gün gazetede sıradan bir çiçekçiyken kitap yazıp ünlenen bir adamın hikâyesini okuduğunda karar veriyor yazar olmaya. Fakat nasıl olacak bilmiyor. Bunun bir yolu yordamı, belki bir ritüeli olmalı diye düşünüyor ve görevdeyken kaybettiği bacağının yerine tahta bir bacak takılan, artık istihbaratçı kimliğiyle değil de bununla anılan Farfar, daha önce devletin güvenliğini sağlamak için kovaladığı suçluları bir kenara bırakıp yazar peşinde koşmaya başlıyor.

Hâlihazırda şüpheli konumda olan yazarlarla dost olmak benliğini ajanlıkta eritmiş Farfar için zor olsa da bu yeni entelektüel ortama alışması pek zaman almıyor. “Lanet tahta bacağı” ve eski ajan kimliğiyle kuşku uyandırıyor. Lakin yeniden hayata tutunmak, saygınlık kazanmak için de güçlü bir arzu duyuyor. Eva Benim Yatağımda Öldü romanının ünlü yazarı A.T. ile henüz romanı okumadan tanışmayı başarıyor, ardından romanı okuyor ve hayatta iş dışında zevk alabileceği başka şeylerin de olduğunu keşfettiğinde, yazar olmak için çok daha büyük bir istek duymaya başlıyor.

Böcekler ve kitaplar

Fakat o daha bir acemi… İlk denemeleri hüsranla sonuçlanıp ortaya roman değil de ajanlıktan kalma alışkanlıkla bir istihbarat raporu taslağı çıkınca A.T. ona ciddi bir yazarlık dersi veriyor. Larva Avcısı’nın tuhaf adıyla ilgili tatmin edici cevap tam da bu noktada geliyor.

Şöyle diyor ünlü yazar:

“Böceklerin gelişim aşamasını biliyor musun Farfar? Yumurta önce incecik bir varlık olan larvaya dönüşür, sonra kozanın içindeki bir pupaya, ardından kozadan çıkar ve ergin bir böcek halini alır. Larva ya büyür ya da gelişimini tamamlamadan ölür. İşin doğrusu bir böcek, larvalarını erken ölümden koruyamaz ama sen yapabilirsin. Sen pupaya dönüşüp ergin hâle gelecek bir larva yazmadın. Bu istihbarat raporu, zihninden çıkan ölü bir larva… Diğer evreleri görmesi için onu geliştir.”  

Bu sözler Farfar’ın gelişimi için eşsiz bir yol gösterici oluyor. Ve ilk adımda kendine bir baş karakter aramaya başlıyor. Zor değil; çevresi roman kahramanı olabilecek kişilerle dolu: oyunları başarısızlıkla sonuçlansa da asla iflah olmayıp sahneye çıkmaya devam eden ve göğsüne bu oyunların madalyalarını takan halasının kocası Masör, vatanperverliği nedeniyle ödüllendirilen mezar kazıcısı eski amigo A.D. ya da bir zamanlar sadece yasak kitap yakalamak için uğradığı Hristiyan kitapçı R.M…

Ajanlık mı yazarlık mı?

Peki ya bu kahramanlar, fikir almak için sunduğu yazar A.T. tarafından çalınırsa? Öyle ya emekli olsa da ajanlık huyları onu bırakmıyor. Derin bir şüpheye düşüyor Farfar. Üstelik yazar olma hevesiyle çıktığı bu yolda her yazar gibi onun da hakkında bir dosya hazırlanıyor. Farfar, kaybettiği ajan kimliği ile kazanmaya çalıştığı yazar kimliği arasında gidip gelirken şaşırtıcı bir sona doğru hızla sürükleniyor.

Yazarlık, karakter yaratma ve bunu yaratıcılıkla süsleme deneyimi üzerine okura keyifli bir yolculuk vaat eden Larva Avcısı baskıcı rejimlerin kitapları suç unsuru sayıp yakması, yazarları şüpheli addedip zindanlara tıkmasını da hicvederken yürekleri serinletiyor.

Abdullah Harfaş – Farfar “o lanet tahta bacağıyla” kendine iyi bir roman kahramanı arayadursun Amir Tag Elsir, üzerinden kitaplar geçse de unutulmayacak bir karakter yaratmayı başarıyor.

Amir Tag Elsir kimdir?

1960’ta Sudan’da doğdu. Mısır’da tıp eğitimi aldı. Katar’da doktor olarak çalışmaktadır. Erken yaşlarından beri şiir yazan Amir Tag Elsir, 1980’lerde roman yazmaya başladı. Roman, biyografi ve şiir türünde otuz kitabı bulunmaktadır. Larva Avcısı 2011 yılında Uluslararası Arap Roman Ödülü’nün kısa listesinde yer aldı. İngilizceye ve İtalyancaya çevrildi. 366 adlı romanı 2014’te aynı ödülün uzun listesinde yer aldı. 2015’te Arapça romanlara verilen Katar Ödülü’nün kazananlarından biri oldu. Amir Tag Elsir’in çalışmaları pek çok dile çevrilmiştir.

Diğer kitap incelemelerini okumak için tıklayın.