Ölümcül Yumurtalar romanının arka planında, Rus devriminin sıkıntılı yıllarından sonra görece bir rahatlığa kavuşan, diğer ülkelerle rekabeti öncelik sırasına alan yönetimin eleştirisi mevcut. Dâhi bir profesörün yaptığı icat, yeterince aydınlatılmamış, cehaletin kıskacından kurtulamamış kitlelerin elinde kâbusa dönüşüyor.
Dâhi Profesör Persikov, Yumuşakçalar, Kızıl Işın, Ölümcül Yumurtalar
Romanın ilk sayfalarında uzun uzun anlatılan bilim insanını tanıyan okur, yazarın verdiği ipuçlarıyla son sayfalardaki kâbusa yaklaşacağının farkına varıyor. İdealist, sinirli ve sabırsız olan zooloji profesörü işi haricinde konuşmaz, işini engelleyen her olaya ve kişiye sert tepki gösterir. Ömrünü yumuşakçaların araştırmasına adayan bilim insanının evliliği de bu yüzden biter, eşi bu ortamdan ve kurbağa yumurtalarından iğrenerek onu terk eder.
Persikov, yoğun çalışma temposundan çıkıp şehrin içine karıştığı zamanlarda toplumun aksayan yönlerini, kendini yoldaşlığa adayan insanların yanlış tutumlarını görür, kendi gözlemlerine dayanarak onlardan nefret eder. Bazı anlarda da kendini o kadar çalışmaya kaptırır ki çevresinde olup bitenlerden habersiz olarak Zooloji Enstitüsünün duvarları arasında yaşar, çalışmaktan zayıf ve yorgun düşer.
Yönetim Kızıl Işın’ın peşine düşer
Mihail Bulgakov, Ölümcül Yumurtalar eserinde yönetimden yönetilen halka kadar toplumun tüm katmanlarına ayna tutar. Yazar, profesörün gözüyle bu aynadan bilim kurgu türünde toplumsal bir eleştiriyi okurlara armağan eder. İktidarın ve bilginin kötü ellere geçince fayda yerine zarar doğuracağının üzerinden sistem eleştirisi yapar.
O dönemde bilimsel ilerleme, düşman ülkeleri geride bırakmak için tek hedeftir. Bilim insanı, henüz test edilmemiş Kızıl Işın düzeneğini vermeye gönüllü olmasa da çaresiz razı olur. Hedefe giden yolda aksaklıklar görülmeye başlar. Ülkedeki tavuklara gelen salgın bir dizi kararı da beraberinde getirir. Ülkede gazete ve basının yönlendirmesine ve gücüne de atıfta bulunulur.
Bunun sonunda enstitüde yönetimin desteğiyle geçici bir rahatlama olur ve tekrar bilimsel çalışmalara dönülür. Profesör Persikov kendisine sipariş ettiği deney yumurtalarını beklerken ülkenin diğer bir ucunda başka yumurtalar Ölümcül Yumurtalar’a dönüşür.
Olayların faturası kime kesilir?
Günümüze de ışık tutan bir dizi olaylar silsilesi Profesör’ün kontrolü dışına çıkar. Olayların faturası Kızıl Işın’ın mucidine kesilir. Bulgakov, Ölümcül Yumurtalar eserinin sonunda olup biten olayları, düzene kavuşan ortamı anlatırken de insanların unutmaya ne kadar meyilli olduğunu gösterir. Bu romanda insanların kitle psikolojisi, yöneticilerin rekabet hırsı, dâhi insanların kendilerini anlatamaması, farklı gözle görülmesi, cahil toplumların algılarıyla oynanmasının ne kadar kolay olduğu ustalıkla anlatılmıştır.
Diğer kitap incelemelerini okumak için tıklayın.
Bu kitabın geçtiği yer, zaman veya kişilere dair öneride bulunmak ister misiniz? Üye girişi yapın.
Beğendiğin cümleyi kartla paylaş
Mihail Bulgakov’dan diğer kitaplar
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları kitapları
Bir Av Trajedisi
Küçük Ülkenin Kaplanları
Sıra İktisadi Zaferde – İzmir’de İlk Türkiye İktisat Kongresi ve Sergisi
Beyaza Beyaz
Canvermezler Tekkesi