Julie Otsuka, ilk romanı İmparator Tanrıyken ile savaşın yalnızca cephelerde yaşanmadığını hatırlatıyor. 1942 yılında, II. Dünya Savaşı’nın ortasında, Amerika’nın Batı Yakası’nda yaşayan Japon kökenli Amerikalılar, kendi ülkelerinde bir sabah ansızın “düşman” ilan edilir. Bu yeni düşmanlar, birer isim değil artık sadece birer numaradır. Ellerine tutuşturulan tren biletleriyle Utah çölünün ortasındaki, haritada yeri bile belli olmayan bir toplama kampına gönderilirler. Julie Otsuka’nın ailesinin de yaşadığı bu deneyim, romanın temelini oluşturan sarsıcı gerçeklik.

İmparator Tanrıyken, bir Japon-Amerikan ailesinin gözünden beş bölümde anlatılıyor: annenin tahliye emrini alışı, kız çocuğunun kamp yolculuğu, küçük oğlun kamp yaşantısı, ailenin eve dönüşü ve en sonunda dört yıl aradan sonra serbest bırakılan babanın sesiyle kapanış… Her bölüm farklı bir bakış açısıyla ilerlerken okuyucu savaşın kişisel ve kolektif bellekte nasıl yankılandığını adım adım deneyimleme imkânı buluyor.

Otsuka’nın sadece ama vurucu anlatımı bu romanda da karşımıza çıkıyor; roman boyunca karakterlerin isimleri verilmiyor, yalnızca “kadın”, “kız”, “oğlan” ve “adam” olarak anılırlıyorlar. Bu tercih, bireysel kimliğin askıya alınışını, savaşın kimliksizleştirici gücünü daha da görünür kılıyor. Anlatılanın sadece bir ailenin değil, binlerce Japon kökenli Amerikalının ortak hikâyesi olması da bu anlatıyı derinleştiriyor.

İçerdiği öfke kadar hüzünle ve şiirsellikten ödün vermeyen bir yalınlıkla yazılmış İmparator Tanrıyken, yalnızca tarihsel bir olayın romanı değil; aynı zamanda ayrımcılık, aidiyet, sessizlik ve direniş üzerine evrensel bir anlatı. Amerikan tarihinde hâlâ tam anlamıyla yüzleşilmemiş karanlık bir dönemi edebiyatın gücüyle gündeme taşıyan bu roman, yazarın sonraki eserlerinde de derinleştirerek işleyeceği temaların ilk izlerini taşıyor.

Julie Otsuka Kimdir?