Babamın Yeri – Annie Ernaux

“Her şeyin pahalıya mal olduğu bir dünya görüşü nasıl tasvir olunur ki?” diye soruyor Annie Ernaux. Babasını ve onun toplumdaki yerini, başkaları ve kendi gözünden anlatmaya çalıştığı romanında. Rezil olma hissinin her şeyi gölgelediği bir hayat içerisinde dile getirilmeyen ama orada bir his olarak duran yakışıksız davranma ve utanma korkusunun bir insanın davranışlarını en nihayetinde nasıl değiştirebileceğini yalın bir dille anlatıyor.

Bugün bile neredeyse bütün toplumları tutsak alan “Elalem ne düşünür” hissinin ya da takıntısının karşısında titizlikle tetikte olma halini anlatıyor. Bunun için rastgele gerçekleşen bir sohbette bile babasının temkinli davranışlarını gözlemliyor ve “münasebetsiz bir kelime edivermenin anlatılmaz korkusu, neredeyse gaz kaçırmak kadar kötü,” diye tasvir ediyor.

Kitabın konusu

Bir kadının değişik yaşlarında babasını nasıl gördüğünü hem toplumun hem de kendi gözünden anlattığı, karakterlerin adının olmadığı bir roman Babamın Yeri.

Fransız taşrasında işçi bir aileden gelip, fabrikada işçi olup, yine işçi bir kızla evlenmiş bir adamın sonrasında eşiyle hayatının sonuna kadar mütevazı bir kafe-bakkal işleterek toplumda tutunma kaygısını anlatıyor. Bunu öyle sade ve o kadar derinden inceliyor ki dönüp hepimiz içimize soruyoruz “Peki biz toplumda nasıl var olmaya çalışıyoruz?” diye.

Taşradan gelip, taşrada yaşamak ama sanki taşralı değilmiş gibi davranmak ya da taşraya özgü hisleri, yaşam şeklini ve yönelimleri inkâr etmek aslında insanın bir nevi kendini inkâr etmesi değil mi?

“Aşağı sayılan bir yaşam biçimine itibarını iade etmek ile ona eşlik eden yabancılaşmanın reddi arasındaki ince yol,” diyor Ernaux.

Kitapta savaş sonrası toplumsal ve psikolojik değişimin, insanların ve bir genç kızın hayatına nasıl etki ettiği anlatılıyor. Toplumsal sınıflarla ayrışmış hayatı olduğu gibi kanıksamak ve olduğunuzdan daha mutlu olunamayacağı inancı ve çabasızlığı, sade ama bir yandan da derinlemesine tasvir ediliyor.

Babamın Yeri kitaptaki basit hayatları okurken, kendi hayatınıza da farklı bir noktadan ve yepyeni bir anlayışla bakmanıza sebep olacak olağanüstü bir eser.

2022 Nobel Edebiyat Ödülü kazananı kazananı Annie Ernaux hakkında detaylı bilgi için Edebiyatı Dönüştüren Kadın: Annie Ernaux dosyasını okuyabilirsiniz.

Diğer kitap incelemelerini okumak için tıklayın.